DPÜ’de Türkiye’de ve Dünya’da Geçmişten Geleceğe Nadir Toprak Elementleri Çalıştayı
Türkiye Bilimler Akademisi ile Kütahya Dumlupınar Üniversitesinin iş birliğinde üniversitemizde düzenlenen Türkiye’de ve Dünya’da Geçmişten Geleceğe Nadir Toprak Elementleri başlıklı çalıştay, çok sayıda davetlinin katılımıyla gerçekleştirildi.
DPÜ’de Türkiye'de ve Dünya'da Geçmişten Geleceğe Nadir Toprak Elementleri çalıştayı düzenlendi.
Rektörlük Kırmızı Salon’da Türkiye Bilimler Akademisi tarafından gerçekleştirilen etkinliğe Kütahya Valisi Musa Işın, Rektörümüz Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Tekin, Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Kul, Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Eti Maden Genel Müdür Yardımcısı Derya Maraşlıoğlu, TÜBİTAK MAM Malzeme ve Proses Teknolojileri Başkan Yardımcısı Dr. Ersin Üresin, TÜBA Nadir Toprak Elementleri Çalışma Grubu ve TÜBA Bilim Kurulu Üyeleri, il protokol üyeleri, bildiri sunacak akademisyenler, farklı üniversitelerden temsilciler, akademisyenlerimiz, personelimiz ve öğrencilerimiz katıldı.
TÜBA Nadir Toprak Elementleri Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Zafer Evis, açılış konuşmasında nadir toprak elementlerinin toplam 17 elementten oluşan bir grup olduğunu ifade etti ve tarihsel süreçte nasıl sınıflandırıldığından bahsetti. Konuşmasının devamında nadir elementlerin çıkarılma ve işlenme süreçlerinden söz eden Prof. Dr. Evis, bu elementlerin çevreye etkilerine ve ilişkili olduğu minerallere değindikten sonra çalıştayın düzenlenmesine katkı sunan paydaşlara teşekkür etti.
Rektörümüz Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, nadir toprak elementleri konusunda gerçekleştirilen ilk çalıştaya Kütahya Dumlupınar Üniversitesinin ev sahipliği yapmasından onur duyduğunu ifade etti ve "Nadir toprak elementleri çağımızın teknolojik stratejik önemdeki madenleridir. Yenilenebilir enerji sistemlerinden elektrikli araçlara ve savunma sanayisine uzanan temel taşlarını oluşturan bu madenlerin bilimsel açıdan incelenmesi, ülkemizin sürdürülebilir gelişmesine büyük katkı sunmaktadır" dedi. Prof. Dr. Kızıltoprak, konuşmasının sonunda Kütahya Valisi Işın'a, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Şeker'e ve tüm paydaşlara teşekkürlerini sundu.
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker ise konuşmasında "Günümüzde millî güvenlik konusu olan, sahip olanlara başkalarının gıptayla baktığı nadir toprak elementleri dünayda yüksek düzeydeki rekabetin sembollerinden biri konumunda. Elimizdeki değerleri en iyi şekilde değerlendirmek biz bizim insanların boynunun borcu. Burada bilimi esas alırken çevresel etkileri en az düzeye indirerek ilerleme hedefindeyiyoruz. Bu çalışmaları yaparken kurduğumuz ekipteki bilim insanlarıyla bizler ülkemizin doğal ve beşeri değerlerini bir araya getirmiş olduk. Çalıştayımıza katılan tüm protokol üyelerine ve bilim insanlarına teşekkürlerimi sunuyorum" ifadelerini kullandı.
Kütahya Valisi Musa Işın ise hitabında Kütahya'nın ev sahipliğinde düzenlenen çalıştaya katılmaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti. Nadir torpak elementlerinin dünya siyasetini etkileyecek düzeyde öneme ulaştığını kaydederek ülkemizin de bu elementlere sahip olduğunu hatırlatarak Kütahya'nın da çok sayıda elementin çıkarıldığı bir bölge olmasıyla ülke ekonomisine doğrudan katkı sunan şehirlerin başında geldiğini kaydetti. Ülkemizin her alanda güçlü olabilmesinin yolunun doğal kaynaklarımızdan geçtiğine vurgu yapan Vali Işın, "Bu çalıştayın ülkemize, ilimize, akademimize faydalı olmasını diliyorum. Sayın Rektörümüzü ev sahipliğinden dolayı kutluyorum. Çalıştaya akademik birikimi ile katkı sunan bilim insanlarına teşekkürlerimi sunuyorum" şeklinde konuştu.
Açılış oturumunun sonunda Prof. Dr. Muzaffer Şeker tarafından Vali Musa Işın'a, Rektörümüz Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak’a ve Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Tekin’e hediye takdimi gerçekleştirildi.
İLK GÜN ÜÇ OTURUM DÜZENLENECEK
Açılış töreninin ardından aynı zamanda oturum yöneticisi olan Prof. Dr. Zafer Evis’in nadir toprak elementlerinin temel özelliklerini ve kullanım alanlarını tanıtan sunumuyla başlayan çalıştayda Dr. Belma Soydaş Sözer ise Türkiye'nin bu alandaki Ar-Ge ekosistemini ve üretim vizyonunu katılımcılarla paylaştı. Oturumun devamında konuşan Eti Maden Genel Müdür Yardımcısı Derya Maraşlıoğlu, Eti Maden’in nadir toprak oksitleri üzerindeki çalışmalarını ve sektörel deneyimlerini aktardı. Ardından söz alan Dr. Orkun Hasekioğlu, nadir toprak elementleri konusunda TÜBİTAK tarafından yürütülen süreçler ve destek mekanizmaları hakkında detaylı bilgiler verdi. Oturumun son konuşmacısı olan Prof. Dr. Abdülkerim Yörükoğlu, Türkiye’nin nadir toprak elementleri konusundaki mevcut durumunu ve gelecekteki potansiyelini içeren bir sunum gerçekleştirdi.
Prof. Dr. Mustafa Kumral’ın yönetiminde gerçekleşen ikinci oturumda, Munzur Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kenan Peker üniversitelerinin nadir toprak elementleri üzerine yürüttüğü operasyonel programı ve güncel durumu aktardı, ardından Prof. Dr. Hasan Göçmez nadir toprak elementlerinin teknolojik uygulamalarına dair detaylı bilgiler sundu. Oturumun devamında Sait Uysal küresel güç mücadelesinde nadir toprak elementlerinin Çin-ABD rekabetindeki rolünü ve yeni jeopolitik dinamikleri değerlendirdi, son olarak Prof. Dr. Haydar Yalçın ise nadir toprak elementleri üzerine yürütülen çalışmaların bibliometrik ve ekonomik boyutlarını irdeledi.
Doç. Dr. Metin Özgül’ün başkanlığını üstlendiği üçüncü oturumda ise Prof. Dr. Mehmet Kul nadir toprak elementlerinin hidrometalurjik yöntemlerle üretim süreçlerini, bu süreçlerde karşılaşılan zorlukları ve optimizasyon yöntemlerini açıkladı. Devamında Prof. Dr. Sezgin Bakırdere nadir toprak elementlerinin zenginleştirilmesi noktasında katı faz ekstraksiyon stratejileri üzerinde dururken, oturumun son konuşmacısı Dr. Öğr. Üyesi Buse Tuğba Zaman nadir toprak elementleri tayinlerinde yüksek doğruluk ve duyarlılığın nasıl sağlanacağına ilişkin akademik bilgiler paylaştı.
ÇALIŞTAYIN İKİNCİ GÜNÜNDE DE SUNUMLAR DEVAM EDECEK
Çalıştayın son günü olan 13 Haziran'da Prof. Dr. Hüseyin Kızıl’ın başkanlığında gerçekleşecek dördüncü oturumda, Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erdal Çelik yeni nesil termoelektrik malzemelerin geliştirilmesinde nadir toprak elementlerinin kullanımına dair bilgileri paylaşacak. Ardından Doç. Dr. İffet Yakar Elbeyli metal alaşımlarda nadir toprak elementlerinin kullanımını anlatacak, Olgun Yılmaz ise TÜBİTAK-MAM bünyesinde elektrooptik sistemlerde nadir toprak elementlerinin kullanımını değerlendirecek. Oturum, Doç. Dr. Metin Özgül’ün ASELSAN elektronik cihaz uygulamaları için piezoelektrik malzemelerde nadir toprak elementlerinin katkılandırmaları üzerine yapacağı sunumla tamamlanacak.
Prof. Dr. Cafer Özkul’un yönetiminde düzenlenecek beşinci ve son oturumda Prof. Dr. Ahmet Yıldız nadir toprak elementleri potansiyeli açısından jeotermal kaynakların önemini açıklayacak. Sonrasında Önder Filiz, nadir toprak oksitleri kaynaklarından Ar-Ge proses çalışmaları ve endüstriyel tesise geçiş süreçleri hakkında bilgiler verecek. Oturum ve çalıştay ise Doç. Dr. Ayşe Yüksekdağ’ın atıklardan membran teknolojileri ile nadir toprak elementlerinin geri kazanımı konusundaki sunumuyla sona erecek. Böylece iki gün sürecek çalıştayda toplamda 5 oturumda 23 bildiri sunulacak.
